Sokrates’ten Âşık Veysel’e – İnsan, Toplum ve Yönetim Üstüne Denemeler

Kapak Resmi
Kapak Resmi

“Yönetim üzerine kafa yoran insanlara düşen görev nedir? ” diye soruyor genç adam Thomas More’un “İnsan, iyiyi gerçekleştiremezse, kötüyü yumuşatmalıdır ,” sözüne karşılık olarak. “Susarak yapmış olduklarımız konuşarak mahvettiklerimizden daha derin izler bırakıyor.”, diyor bu kez genç adam ve dalıp gidiyor. More, “Böyle düşünmek yerine, yeni bir ülke için harekete geçmeli, yaşamın pahasına da olsa değişim için çaba sarf etmelisin. Bu ise sadece karşıdan bakıp eleştirmekle gerçekleşmez. Önemli olan o ülkenin inşasında bir parça da olsa pay alabilmektir,” diyor.
Hemen yanımızdan geçerken Kant’ı görüyoruz bu kez. Nereye gittiğini sorduğumuzda davetli olarak Birleşmiş Milletler’de bir konuşma yapacağını söylüyor. O da diğerleri gibi toplumun, insanın ve yönetimin iyiliği üzerine konuşuyor. Konuşmasında evrensel bir barışa ulaşmak için genel iradenin ortak bir kararda uzlaşması gerektiğini savunuyor.
Ortak iradenin üstüne düşünürken İbni Haldun iyi, kötü ve toplumsal yaşam arasındaki bağları ve bu bağların nasıl toplumsal kuralları etkilediğinden bahsediyor.
Okumaya devam et “Sokrates’ten Âşık Veysel’e – İnsan, Toplum ve Yönetim Üstüne Denemeler”

Sokrates’ten Âşık Veysel’e – İnsan, Toplum ve Yönetim Üstüne Denemeler

İdeal Devlet Modelinde Amaç Sorunu

“En güçlü gücünü hak, boyun eğmeyi de ödev biçimine sokmadıkça hep egemen kalacak kadar güçlü değildir.”

J.J. Rousseau

Platon
Platon

Devletin bir araç olarak mı yoksa amaç olarak mı var olduğu üzerine yüzyıllardır süren bir anlaşmazlık vardır. Bu konuda birçok felsefi düşünce türetilmiş olsa da, bu yazıda, Platon’un Devlet adlı eseri üzerinden devlet-yurttaş ilişkilerindeki “amaç” sorununa değinilecektir ve ortaya çıkan çelişkiler irdelenecektir. Unutulmamalıdır ki, yönetsel kararların devletin varoluş amaçlarına uygunluğu ve devletin varoluş nedeni, günümüzün önemli tartışmalarından birisidir.

Öncelikle Devlet’te amaçlanan yönetimin temel ilkeleri, fonksiyonları ve sınırları üzerinde durmalıyız. Platon, devleti tanımlarken herkesin mutluluğunu sağlamaya yönelik bir araç olarak göstermektedir. Çünkü devlet yöneticileri, “her fırsatta hem kendileri hem de toplum için en iyi olanı bulup yapmayı ödev bileceklerdir”. Her açıdan kamusal hizmetlerin temelindeki bu söz, kendi içinde bir çelişkiyi de taşımaktadır. “En iyiyi” amaçlayan bu sınıf aldıkları kararlarda her zaman amaçlarına uygun davranabilecekler midir? Devlet bu amaçlara bağlı kalacak mıdır? Bu konuda Platon’un öne sürdüğü diğer fikirler, devleti mutlu olmayı emredici ve ya zorlayıcı bir otorite olarak karşımıza çıkarmaktadır.  Sırasıyla Platon’a göre devletin bazı temel ilkelerini ve amaçlarını inceleyelim. Okumaya devam et “İdeal Devlet Modelinde Amaç Sorunu”

İdeal Devlet Modelinde Amaç Sorunu